Κάποιες φορές η πιο ουσιαστική πληροφορία σε ένα μπουκάλι βρίσκεται εκεί όπου το μάτι προσπερνά βιαστικά, στα μικρά γράμματα της ετικέτας. Δύο από αυτά τα «μικρά», οι ενδείξεις Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε., μόνο διακοσμητικά στοιχεία δεν αποτελούν. Στην ουσία πρόκειται για έναν κώδικα που μεταφράζει την ελληνική γη σε γεύση. Ένα σύστημα που, πίσω από τη φαινομενική απλότητά του, κρύβει ιστορίες τόπων, κανόνες παραγωγής, ελέγχους, αλλά και μια συλλογική φιλοδοξία: να προστατευτεί αυτό που κάνει ένα κρασί να ξεχωρίζει, δηλαδή η ταυτότητά του.

Οι οίνοι Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) είναι οι πιο «δεμένοι» με τον τόπο τους. Εδώ, η προέλευση λειτουργεί περισσότερο ως δέσμευση, παρά ως περιγραφή. Για να φέρει ένα κρασί την ένδειξη Π.Ο.Π., δεν αρκεί να προέρχεται από μια ζώνη, αλλά πρέπει να γεννιέται σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές που ορίζουν το πλαίσιο της αυθεντικότητας. Ποιες ποικιλίες επιτρέπονται, ποιες αποδόσεις θεωρούνται αποδεκτές στο αμπέλι, ποια πρακτική ωρίμασης ή οινοποίησης προστατεύει το ύφος της περιοχής, ποια χαρακτηριστικά πρέπει να αναγνωρίζει κανείς στο ποτήρι. Με άλλα λόγια, η ένδειξη Π.Ο.Π. είναι η «συνταγή» του τόπου και στόχο έχει όχι να περιορίσει τη δημιουργικότητα, αλλά να διατηρήσει τη μνήμη, την τυπικότητα, τη μοναδικότητα. Εκείνο το αίσθημα ότι σε μία γουλιά μπορείς να διακρίνεις κάτι περισσότερο από φρούτο και αλκοόλ. Μπορείς να διακρίνεις μια υπογραφή της γης.

Οι οίνοι Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.) κινούνται στην ίδια φιλοσοφία, όμως με διαφορετικό ρυθμό. Και εδώ η περιοχή έχει σημασία, αλλά το πλαίσιο είναι πιο ευέλικτο, πιο ανοιχτό σε σύγχρονες προσεγγίσεις. Η ένδειξη Π.Γ.Ε. είναι, συχνά, ο χώρος όπου μια περιοχή δοκιμάζει νέα «λεξιλόγια» και ένα οινοποιείο παρουσιάζει μια πιο μοντέρνα εκδοχή της ταυτότητάς του. Είναι το πεδίο όπου μπορεί να υπάρξει μεγαλύτερη ελευθερία στις ποικιλίες, στους συνδυασμούς, στο ύφος, χωρίς να χάνεται η σύνδεση με τη γεωγραφία. Δεν μιλάμε φυσικά για «κατώτερη κατηγορία», αλλά για διαφορετικό χαρακτήρα μέσω της λιγότερο αυστηρής φόρμας και της περισσότερης δυνατότητας πειραματισμού.

Και γιατί όλα αυτά έχουν πραγματική αξία για όποιον αγοράζει, ανοίγει και μοιράζεται ένα κρασί; Επειδή οι ενδείξεις Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. λειτουργούν σαν πυξίδα. Σου λένε στην ουσία ότι πίσω από το μπουκάλι υπάρχει ένα συμφωνημένο πλαίσιο κανόνων και ελέγχων. Σου δίνουν ένα «νήμα» για να περιηγηθείς στον ελληνικό αμπελώνα με μεγαλύτερη σιγουριά, να καταλάβεις τι σημαίνει terroir όχι μέσα από τη θεωρία, αλλά μέσω της εμπειρίας. Σε βοηθούν να συγκρίνεις, να ανακαλύψεις, να εντοπίσεις το στυλ μιας περιοχής, να αναζητήσεις τη συνέχεια μιας γεύσης που σου άρεσε. Και ταυτόχρονα, στηρίζουν τους ίδιους τους τόπους. Γιατί όταν μια προέλευση αναγνωρίζεται και προστατεύεται, προστατεύεται μαζί της η εργασία, η τεχνογνωσία και η αξία της γης. Προστατεύονται, τελικά, οι άνθρωποι και ο μόχθος τους.

Εντέλει, Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε. δεν είναι «σφραγίδες» για τους λίγους. Είναι εργαλεία για όλους όσοι θέλουν να πίνουν με περισσότερη γνώση και περισσότερη χαρά. Η μία πλευρά κρατά την κλασική τυπικότητα και την πειθαρχία του τόπου. Η άλλη ανοίγει παράθυρα σε νέα ύφη, χωρίς να κόβει τους δεσμούς με το εκάστοτε terroir. Και οι δύο, όμως, καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: όταν ο τόπος μπαίνει στην ετικέτα, το κρασί αποκτά φωνή και η γεύση αποκτά έναν μοναδικό χάρτη. That’s Wine. That’s Why!