Αν αναζητήσει κανείς τις ρίζες της λελογισμένης κατανάλωσης, θα τις εντοπίσει πολύ πριν από τα σύγχρονα μηνύματα του “wine in moderation”, τότε που το κρασί δεν ήταν απλώς ένα ποτό, αλλά αποτελούσε κώδικα συμπεριφοράς. Στα αρχαία συμπόσια, για παράδειγμα, ο οίνος σπάνια σερβιριζόταν άκρατος. Ο κεκραμένος οίνος, αναμεμειγμένος με νερό στον κρατήρα, ήταν το αυτονόητο πλαίσιο: ένα κρασί φτιαγμένο για να συνοδεύει τη σκέψη και την κουβέντα, όχι για να τις σκεπάζει. Κι εκεί ακριβώς, ανάμεσα στο τελετουργικό και στο μέτρο, έμπαινε ο οινοχόος. Όχι τόσο ως «σερβιτόρος» της εποχής, αλλά πιο πολύ ως ρυθμιστής του ρυθμού, εκείνος που, γεμίζοντας τα κύπελλα με τρόπο οριακά μουσικοχορευτικό, κρατούσε την ισορροπία της βραδιάς, ώστε η ευθυμία να μη μετατραπεί σε υπερβολή και η απόλαυση να μη χάσει το νόημά της. Με άλλα λόγια, από πολύ νωρίς το κρασί συνδέθηκε με την έννοια του μέτρου ως πολιτισμική επιλογή και όχι ως προειδοποίηση ή απαγόρευση.

Στις μέρες μας αυτό το νήμα δεν κόπηκε, απλώς άλλαξε πλαίσιο. Το κρασί εξακολουθεί να είναι παρόν στο οικογενειακό τραπέζι, στο wine bar, στις γευστικές δοκιμές, σε μια βραδιά με παρέα… μόνο που η εμπειρία του γίνεται ολοένα και πιο συνειδητή. Γιατί όσο περισσότερα ανακαλύπτουμε για τις ελληνικές ποικιλίες, τα terroirs, τα στυλ και τις μεθόδους οινοποίησης, τόσο πιο ξεκάθαρο γίνεται ότι το κρασί δεν αποκαλύπτεται με βιασύνη. Θέλει χρόνο, θέλει προσοχή, θέλει καθαρότητα. Και η λελογισμένη κατανάλωση δεν έρχεται να ανακόψει την απόλαυση, αλλά να την ακονίσει, να την κάνει πιο ακριβή, πιο ουσιαστική, πιο αληθινή και τελικά να την ενισχύσει!

Γι’ αυτό και το μέτρο, αν το αναλύσει κανείς διεξοδικά, μοιάζει με ακολουθία μικρών, σχεδόν ανεπαίσθητων κινήσεων που όμως αλλάζουν όλο το αποτέλεσμα. Πίνεις αργά, αφήνοντας το άρωμα να ανοίξει και τη γεύση να ξεδιπλωθεί όπως πρέπει. Συνοδεύεις το κρασί με φαγητό, γιατί η γαστρονομία δεν είναι κάτι παράλληλο, αλλά το φυσικό του περιβάλλον. Πίνεις νερό, κάνεις παύσεις, ακούς το σώμα σου, κι εκεί, στην πιο κρίσιμη στιγμή, κάνεις την ερώτηση που διαχωρίζει τη συνήθεια από την εμπειρία: «Το απολαμβάνω ή απλώς συνεχίζω;». Μάλιστα, αυτή η συνειδητότητα είναι που σε οδηγεί και στην πιο ώριμη επιλογή απ’ όλες: να ξέρεις πότε δεν πρέπει να πιεις. Όταν οδηγείς, όταν εργάζεσαι, όταν χρειάζεται απόλυτη εγρήγορση, όταν η υγεία ή οι συνθήκες (όπως εγκυμοσύνη, θηλασμός ή συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή) αναδεικνύουν την αποχή όχι ως άρνηση, αλλά ως φροντίδα και αυτοσεβασμό.

Τελικά, το πραγματικό νόημα της λελογισμένης κατανάλωσης είναι να κρατάς καθαρή την ανάμνηση της στιγμής και να θυμάσαι τη γεύση και την προέλευσή της. Να επιτρέπεις στο κρασί να διατηρεί τον χαρακτήρα του ως πολιτισμική γλώσσα, ως προϊόν μόχθου και γνώσης, ως μια ιστορία που χωρά σε κάθε γουλιά, χωρίς να του αφαιρείς την ευγένεια εξαιτίας της έντασης. Από τον κρατήρα, λοιπόν, του συμποσίου μέχρι το σημερινό ποτήρι, το μήνυμα παραμένει ίδιο και αφοπλιστικά επίκαιρο: όταν υπάρχει μέτρο, υπάρχει ουσία. That’s Wine. That’s Why!