Στην αγκαλιά της Πίνδου, εκεί όπου οι κορυφογραμμές χαράζουν τον ορίζοντα και η Παμβώτιδα ρυθμίζει τους ρυθμούς της γης, η Ήπειρος καλλιεργεί ένα από τα πιο δροσερά, ορεινά οινοπέδια της Ελλάδας. Το κλίμα είναι αυστηρά ηπειρωτικό: χειμώνες τραχείς, καλοκαίρια μετρημένα, μεγάλες ημερονύκτιες διακυμάνσεις που χαρίζουν «κοφτερή» οξύτητα και κρυστάλλινη αρωματική καθαρότητα. Τα αμπέλια ριζώνουν ψηλά, από τα 450 έως και πάνω από τα 1.000 μέτρα, σε ασβεστολιθικά, σχιστολιθικά και φτωχά αργιλοπηλώδη εδάφη, συχνά σμιλεμένα σε πεζούλες. Εδώ, η δουλειά παραμένει κατά κύριο λόγο χειρωνακτική: χαμηλές αποδόσεις, προσεκτικός τρύγος, εμμονή στη λεπτομέρεια.

Στην Π.Ο.Π. Ζίτσα, η αυτόχθονη Ντεμπίνα δίνει τον ορισμό του ηπειρώτικου ύφους: λεπτή μύτη με πράσινο μήλο, λεμόνι και άνθη εσπεριδοειδών, στόμα ευθύγραμμο, δροσερό, με λαμπερή οξύτητα. Από αυτή γεννιούνται ήρεμοι ξηροί οίνοι, αλλά και ημιαφρώδεις και αφρώδεις εκδοχές -με μέθοδο δεξαμενής ή με την παραδοσιακή μέθοδο- που αποτυπώνουν ιδανικά τη «σπίθα» του τόπου. Με τον χρόνο, η έκφραση βαθαίνει στη φιάλη, ξεδιπλώνοντας φίνα ορυκτότητα και έναν υπαινιγμό λεμονόπιτας: η Ζίτσα δεν είναι απλώς μια ζώνη, είναι αισθητική.

Το μωσαϊκό συμπληρώνουν οι Π.Γ.Ε. Ήπειρος, Π.Γ.Ε. Ιωάννινα και Π.Γ.Ε. Μέτσοβο. Γύρω από τα Ιωάννινα, η Ντεμπίνα συχνά συναντά αρωματικές λευκές ποικιλίες σε ευφυή χαρμάνια, κερδίζοντας εύρος και κρεμώδη υφή μέσω επαφής με τις οινολάσπες. Στο Μέτσοβο -από τα υψηλότερα αμπελοτόπια της χώρας, έως και 1.100 μέτρα- η παράδοση συνομιλεί με τον πειραματισμό: Cabernet Sauvignon και Merlot αποκτούν βουνίσιο νεύρο και απροσδόκητη κομψότητα, με αλκοολικούς βαθμούς υπό έλεγχο και καθαρότητα φρούτου, την οποία συναντάει κανείς σπάνια σε πιο νότιες συντεταγμένες.

Εδώ λάμπει και το Gewürztraminer, το Τραμίνερ της Ηπείρου, που βρίσκει στο ψυχρό μικροκλίμα των Ιωαννίνων και του Μετσόβου το ιδανικό του σπίτι: τριαντάφυλλο, γλυκά μπαχαρικά, όλα σε αρωματική ένταση που παραμένει ζωηρή, ενώ το υψόμετρο χαρίζει σμιλεμένη οξύτητα και φινέτσα. Οι οινοποιοί το δουλεύουν κυρίως σε ξηρές εκφράσεις με βελούδινη υφή και επίμονο τελείωμα, αλλά και σε πιο ημίξηρες, που αναδεικνύουν τον εξωτικό χαρακτήρα, χωρίς να βαραίνουν τον ουρανίσκο.

Και βέβαια, η Ήπειρος δεν χαρακτηρίζεται μόνο από τα λευκά κρασιά της. Τα γηγενή Βλάχικο και Μπεκάρι, σπάνιες ερυθρές της περιοχής, χαρίζουν κομψά, φωτεινά κόκκινα και αέρινα ροζέ με τραγανή οξύτητα και λεπτόκοκκες τανίνες. Πρόκειται για κρασιά φτιαγμένα για το τραπέζι και την καθημερινή γιορτή της τοπικής κουζίνας. Πλάι τους, τα διεθνή ερυθρά αποκτούν βουνίσιο σφρίγος, ενώ η Ντεμπίνα και το Gewürztraminer υπογράφουν την αρωματική ταυτότητα του τόπου.

Αν έπρεπε να συνοψίσουμε την Ήπειρο σε μία γουλιά, θα ήταν η αίσθηση της καθαρότητας: αρώματα σαν πρωινός αέρας σε ορεινό λιβάδι, γραμμικός ουρανίσκος, λεμονάτη ένταση και επίμονο, αλατούχο τελείωμα. Από την Π.Ο.Π. Ζίτσα και τις αφρώδεις εκφράσεις της έως τις δημιουργικές αναγνώσεις των Π.Γ.Ε. Ήπειρος, Π.Γ.Ε Ιωάννινα και Π.Γ.Ε Μέτσοβο, η περιοχή παραδίδει κρασιά με χαρακτήρα και συνέπεια. Είναι κρασιά που μιλούν χαμηλόφωνα, ενίοτε ψιθυριστά, όμως μένουν αξέχαστα.